4.2.2 Besluit

Ook in de huidige Vlaamse regeerperiode blijft het bevorderen van de internationale mobiliteit van studenten een belangrijke beleidsdoelstelling. Aan de hand van drie studies stonden we stil bij de effecten van een internationale mobiliteitservaring op de interculturele competentie van studenten (studie 1), de beleving en doelstellingen tijdens de buitenlandervaring (studie 2) en het gebruik van sociale media tijdens het verblijf in het buitenland (studie 3).

Een internationale uitwisseling blijkt wel degelijk een effect te hebben op bepaalde componenten van interculturele competentie. Een internationale uitwisseling brengt een groei teweeg binnen de componenten Culturele Zelfkennis, Culturele Flexibiliteit en Multiperspectiviteit. De grootste positieve effecten van een buitenlandervaring situeren zich binnen de componenten Culturele kennis en Culturele Relationele Vaardigheden. Hoewel ook voor de component Culturele Ontvankelijkheid studenten met een buitenlandervaring gegroeid zijn, is deze groei echter zeer beperkt. Immers, nog steeds ervaart geen enkele student zichzelf als gevorderd of expert voor wat betreft deze component. De buitenlandervaring heeft echter geen effect op voor de componenten Interculturele Veerkracht, Interculturele Communicatieve Vaardigheden, en Interculturele Conflicthantering. Studenten met een buitenlandervaring scoren op het einde van het academiejaar immers niet hoger op deze componenten dan hun collega’s zonder buitenlandervaring. Vanuit deze resultaten kunnen we opleidingen aanbevelen om in de voorbereidings- en begeleidingstrajecten van studenten vooral in te zetten op deze componenten. Dat kan bijvoorbeeld in gerichte modules over interculturele conflicthantering, intervisietrajecten, voorbereidingsmodules rond culture shock, en in de opleiding ingebedde communicatie-opdrachten. Onze vaststellingen wijzen immers uit dat de kwantitatieve resultaten uit de meting van interculturele competentie ook opvolging verdienen in kwalitatieve begeleiding en trajecten die het leerproces van de studenten ondersteunen.

De tweede studie peilde naar de beleving en de doelstellingen tijdens het verblijf in het buitenland, en naar de tevredenheid met de opgedane ervaring. Studenten vertrekken vooral naar het buitenland om praktijkervaring in het kader van de eigen studies op te doen maar ook in functie van het latere beroepsleven, om de kwaliteit van de eigen opleiding te verbeteren, om andere talen te kunnen gebruiken en om kennis te maken met andere culturen. Bij hun terugkomst zeggen zij deze vooropgestelde doelstellingen meestal ook daadwerkelijk bereikt te hebben. Het hoeft dan ook niet te verbazen dat de studenten zeer tevreden blijken over de contacten die zij hadden zowel in de gastinstelling als met de thuisinstelling. Deze tevredenheid weerspiegelt zich ook in de gegeven overall score. Bijna 75% van de studenten geeft een score tussen 7 en 10 op een 10-puntenschaal. Slechts voor een kleine groep bleek de buitenlandervaring een teleurstellende ervaring te zijn. Zij gaven een overall score van 4 of 5 op 10. Deze lage scores verdienen de nodige aandacht in verder onderzoek.

De hoogtepunten van deze ervaring zijn enerzijds de gemaakte uitstappen of trips en anderzijds de stage of stage-opdracht. Hoewel studenten tijdens hun verblijf ook kennis wilden maken met andere culturen verwijst slechts 8,6% hier expliciet naar als hoogtepunt van hun verblijf. Andere vermelde hoogtepunten waren contacten met anderen (meestal medestudenten), het fijne uitgaansleven en de eigen groei in zelfstandigheid. We peilden ook naar de ervaren dieptepunten. Het meest vermelde dieptepunt is eenzaamheid of heimwee (bijna een vierde van de groep). Andere opgesomde dieptepunten zijn ruzies, vertrek/afscheid, communicatieproblemen, confrontatie met armoede en/of discriminatie, ziekte in buitenland, huisvestigingsproblemen, confrontatie met geweld, minder leuke aankomst dan gedacht, ziekte / overlijden van familie in België, einde relatie en eentonige stage-opdracht.

De derde studie ging expliciet in op het gebruik van sociale media tijdens de internationale mobiliteit. De aanleiding hiervoor is de discussie omtrent de positieve dan wel negatieve impact van deze media op het intercultureel leerproces en de mate waarin studenten tijdens hun buitenlandervaring contacten hebben met de plaatselijke bevolking en het thuisfront. Hoewel twee derde van de studenten dagelijks contact heeft met de plaatselijke bevolking, zegt bijna een vijfde van de studenten niet of slechts in zeer beperkte mate contact te hebben gehad met de plaatselijke bevolking. De invulling van deze contacten is zeer verscheiden en betreft zowel inhoudelijke gesprekken, contacten in de vrije tijd, persoonlijke contacten als functionele contacten. Opmerkelijk is dat deze contacten zowel in vivo verlopen (face-to-face) als via sociale media en telefonisch. De meeste studenten waren tevreden tot heel tevreden over deze contacten.

Studenten hebben in het buitenland niet alleen contact met de plaatselijke bevolking maar ook op zeer regelmatige basis met landgenoten in het buitenland. Deze contacten zijn vooral inhoudelijk en persoonlijk van aard of gerelateerd aan de vrije tijd.

Maar ook het thuisfront speelt een belangrijke rol tijdens de buitenlandervaring. Studenten onderhouden tijdens hun buitenlands verblijf sterke contacten met hun ouders, broers en zussen en met hun vrienden. In het kader van hun opleiding wordt ook veelvuldig contact gehouden met docenten uit de thuisinstelling. Deze contacten verlopen vooral via nieuwe media en nieuwe technologieën. De meeste studenten spenderen daar wekelijks heel wat tijd aan. Zowel de kansen als de risico’s van het gebruik van sociale media verdienen verdere aandacht in de praktijk zowel als in verder onderzoek.



Lees verder: 4.2.3   Bibliografie
 
Flanders Knowledge Area

Flanders Knowledge Area

www.flandersknowledgearea.be

Study in Flanders

Study in Flanders

www.studyinflanders.be

Research in Flanders

Research in Flanders

www.researchinflanders.be

Studeer in het Buitenland

Studeer in het Buitenland

www.studeerinhetbuitenland.be

Handboek Internationalisering

Handboek Internationalisering

www.handboek-internationalisering.be

Studies and Statistics

Studies and Statistics

www.flandersknowledgearea.be / nl / projecten / studies-and-statistics

Forum

Forum

www.flandersknowledgearea.be / nl / fora

Blog

Blog

www.flandersknowledgearea.be / nl / blog

Reconfirm

Reconfirm

www.reconfirm.be

Klik hier om de andere projecten van Flanders Knowledge Area te raadplegen
Back to top
Bezig met laden,
even geduld aub!