4.2.1.3 Studie 3: Gebruik van sociale media

De impliciete onderbouw van programma’s voor internationale mobiliteit is nog vaak gestoeld op de zogenaamde ‘contact hypothese’. Daarbij gaat men ervan uit dat cross-culturele contacten - althans bij enige mate van culturele immersie - aanleiding zijn tot een diepgaand intercultureel leerproces. In het licht daarvan stelden wij ons de vraag of er een relatie is tussen de intensiteit van de buitenlandse ervaring enerzijds en de groei van interculturele competentie anderzijds. Binnen het traditionele paradigma van cultureel contact (Allport, 1954), stelt de these van culturele nabijheid namelijk dat hoe intenser de inbedding in de cultuur van het gastland is (vaak impliciet vertaald als de mate van isolatie van het thuisland), hoe groter de kans is op een verhoging van interculturele competentie. In een tijd van geglobaliseerde interculturele communicatiemiddelen en met name de explosie van het gebruik van nieuwe sociale media, stelden wij ons de vraag in hoeverre die nabijheid nog wel een factor van betekenis is.

Eén interpretatie van deze nieuwe context gaat er alvast van uit dat door de intensivering van het gebruik van sociale media tijdens stages en studieverblijven in het buitenland de intensiteit van de buitenlandervaring verwatert en dus de effecten van culturele nabijheid in de weg staat. Huesca (2013) spreekt in dit verband zelfs over een “insidious impact of new communication technologies on living and learning in another culture” en pleit voor nieuwe codes om het gebruik van media en communicatietechnologie een gepaste plaats te geven in het proces van intercultureel leren.

Een andere, minder negatieve interpretatie gaat uit van de mogelijkheden van sociale media om van internationale mobiliteit nog een sterker verhaal te maken met een versterkte intensiteit (cf. blogs met het thuisfront, verbreding van het bereik van de stage, de mogelijkheden van media ter plaatse, enz.). Recente onderzoeken suggereren dat online communicatie net de ervaring van de studenten kan versterken, steun kan bieden bij de ontwikkeling van socioculturele vaardigheden, informatienoden kan helpen aanpakken, het opbouwen van relaties kan faciliteren (Sandel, 2014) en andere studenten op een positieve manier kan beïnvloeden om ook in het buitenland te studeren (Wolley, 2013).

De meningen van studenten met een buitenlandervaring over de waarde van nieuwe media in het buitenland zijn verdeeld (Wolley, 2013): bijna de helft van de bevraagde studenten vond dat deze media een positieve betekenis hadden, omdat hierdoor de banden met het thuisfront konden worden behouden. Bijna 4 op 10 studenten wezen erop dat nieuwe media en technologieën een eerder negatief effect hebben voor het leggen van interculturele contacten; voor 7% van de respondenten hadden de nieuwe technologieën en sociale media zowel een positief als een negatief effect op hun buitenlandervaring.

In het Catalyst-project wilden we alvast meer te weten komen over het gebruik van sociale media in internationale mobiliteitstrajecten in Vlaanderen en de mogelijke effecten daarvan in termen van interculturele competentie. Om deze vraag te beantwoorden, brachten we in kaart wat de aard en kwaliteit van de contacten met de plaatselijke bevolking is, hadden we aandacht voor de contacten met landgenoten en brachten we de tijd besteed aan nieuwe media in beeld.

Contacten met de plaatselijke bevolking

Studie 3: Gebruik van sociale media

Frequentie van de contacten met de plaatselijke bevolking tijdens verblijf in buitenland

Hoewel de meeste studenten regelmatig contacten hebben met de plaatselijke bevolking, zegt bijna een vijfde van de studenten niet of slechts in zeer beperkte mate contact te hebben gehad met de plaatselijke bevolking (zie hogerstaande figuur). De invulling van deze contacten is zeer verscheiden (zie onderstaande figuur): gaande van inhoudelijke gesprekken, contacten in de vrije tijd, persoonlijke contacten tot functionele contacten.

Studie 3: Gebruik van sociale media

De invulling van de contacten met de plaatselijke bevolking (meerdere antwoorden mogelijk)

Onderstaande figuur geeft weer welke kanalen de studenten het meest gebruikten voor hun contacten met de plaatselijke bevolking. De top van de opgesomde kanalen bestaat uit face-to-face contacten. Ruim de helft van de studenten gebruikt vooral sociale media in het kader van deze contacten en een bijna even grote groep studenten heeft vooral telefonische contacten met de plaatselijke bevolking.

Studie 3: Gebruik van sociale media

Top van de opgesomde manieren om contacten te leggen
met de plaatselijke bevolking (meerdere antwoorden mogelijk)

Studie 3: Gebruik van sociale media

Mate van tevredenheid over de contacten met de plaatselijke bevolking

Hoe tevreden waren de studenten over hun contacten met de plaatselijke bevolking? De meeste studenten waren tevreden tot heel tevreden over deze contacten (zie hogerstaande figuur).

Contacten met landgenoten in het buitenland

We brachten ook de contacten met landgenoten in het buitenland in kaart. De meeste studenten (bijna 90%) hebben in het buitenland contact met andere landgenoten. Bijna 60% heeft dagelijks dergelijke contacten en nog eens een derde van de studenten heeft wekelijks contact met landgenoten in het buitenland (zie onderstaande figuur).

Studie 3: Gebruik van sociale media

Contact en frequentie van contact met landgenoten tijdens verblijf in het buitenland

Studie 3: Gebruik van sociale media

De invulling van de contacten met landgenoten in het buitenland (meerdere antwoorden mogelijk)

Deze contacten met landgenoten zijn vooral gerelateerd aan de vrije tijd, inhoudelijk en persoonlijk van aard (zie hogerstaande figuur).

Contacten met het thuisfront

In het kader van de door ons geformuleerde vraagstelling brachten we ook in kaart of de studenten contacten onderhielden met het thuisfront en op welke manier deze contacten verliepen. De studenten gaven hun top 5 weer. Tabel 3 geeft voor elke contactpersoon weer hoeveel keer deze contacten vermeld werden, van de eerste t.e.m. vijfde plaats.

Studie 3: Gebruik van sociale media

De opgesomde contactpersonen en het belang ervan

Ouders en siblings blijken heel belangrijke contactpersonen te zijn op het thuisfront. Bij maar liefst 121 studenten staan zij op de eerste en tweede plaats. Opmerkelijk is dat slechts de helft van de studenten zijn of haar lief in de top 5 van contactpersonen vermeldde. Vrienden daarentegen blijken ook belangrijke bakens op het thuisfront te zijn. Ook met medestudenten en docenten onderhielden de studenten contacten tijdens hun verblijf in het buitenland. Het contact met docenten kaderde vooral in hun opleiding (opdrachten, stagebegeleiding, enz.)

Onderstaande figuur geeft weer langs welke kanalen deze contacten verlopen. Vooral Skype en sociale media werden veelvuldig gehanteerd. Een kleine helft van de studenten maakte ook gebruik van e-mail en telefoon.

Studie 3: Gebruik van sociale media

Top van de opgesomde manieren om contacten te leggen met het thuisfront
(meerdere antwoorden mogelijk)

Tijdsbesteding aan nieuwe media tijdens het verblijf in het buitenland

Studie 3: Gebruik van sociale media

Tijd besteed aan nieuwe media tijdens het verblijf in het buitenland

Hoeveel tijd besteden studenten per week aan nieuwe media tijdens hun verblijf in het buitenland? Hogerstaande figuur geeft de vaststellingen op deze vraag weer. Ruim een derde van de studenten besteedt minstens 5 uur per week aan nieuwe media tijdens het verblijf in het buitenland. Bijna 22% besteedt in het buitenland tussen 3 en 5 uur per week aan nieuwe media. Bijna 38% van de studenten zegt tijdens zijn / haar verblijf in het buitenland tussen 1 en 3 uur per week met nieuwe media bezig geweest te zijn. Slechts 10 studenten besteedden zeer weinig of geen tijd aan nieuwe media tijdens hun verblijf in het buitenland.



Lees verder: 4.2.2   Besluit
 
Flanders Knowledge Area

Flanders Knowledge Area

www.flandersknowledgearea.be

Study in Flanders

Study in Flanders

www.studyinflanders.be

Research in Flanders

Research in Flanders

www.researchinflanders.be

Studeer in het Buitenland

Studeer in het Buitenland

www.studeerinhetbuitenland.be

Handboek Internationalisering

Handboek Internationalisering

www.handboek-internationalisering.be

Studies and Statistics

Studies and Statistics

www.flandersknowledgearea.be / nl / projecten / studies-and-statistics

Forum

Forum

www.flandersknowledgearea.be / nl / fora

Blog

Blog

www.flandersknowledgearea.be / nl / blog

Reconfirm

Reconfirm

www.reconfirm.be

Klik hier om de andere projecten van Flanders Knowledge Area te raadplegen
Back to top
Bezig met laden,
even geduld aub!